Spinalna stenoza - simptomi i lečenje - Orto MD Poliklinika Novi Sad

Spinalna stenoza - simptomi i lečenje

Spinalna stenoza je stanje koje označava suženje kičmenog (spinalnog) kanala, prostora kroz koji prolaze kičmena moždina i nervni koreni. Ovo suženje najčešće nastaje usled degenerativnih promena povezanih sa starenjem kičme.

Kako kičma stari, ligamenti i vezivna tkiva se zadebljavaju i kalcifikuju, kost može postati uvećana, a međupršljenski diskovi propadaju, gubeći visinu i elastičnost. Sve ove promene smanjuju prostor u kičmenom kanalu, što može dovesti do pritiska na nervne strukture.

Najčešći uzročnik spinalne stenoze je osteoartritis, hronični degenerativni proces koji oštećuje zglobove kičme i doprinosi razvoju stenoze i spondiloze. Spinalna stenoza se najčešće javlja u lumbalnom (donji deo leđa) i cervikalnom (vratni) delu kičme.

Najčešće vrste spinalne stenoze:

Lumbalna stenoza – u oblasti donjeg dela leđa (najčešća)
Cervikalna stenoza – u regionu vratu (može da bude ozbiljnija od ostalih vrsta)
Torakalna stenoza – javlja se ređe, u srednjem delu leđa

Apsolutna stenoza spinalnog kanala

Spinalna stenoza može istovremeno zahvatiti više regija kičme, a u težim slučajevima može se razviti apsolutna stenoza spinalnog kanala.

Kako nastaje stenoza spinalnog kanala?

Neki ljudi mogu da budu rođeni sa manjim spinalnim kanalom. Međutim, u većini slučajeva, spinalna stenoza se javlja kada se suzi prostor unutar kičme.

Neki od uzroka spinalne stenoze su:

Prekomerni rast kostiju:
- Osteoartritis može podstaknuti stvaranje koštanih delova unutar spinalnog kanala
- Pagetova bolest
Diskus hernija
Zadebljani ligamenti
Maligne bolesti (tumori)
Povrede kičme
Sistemske bolesti

Spinalna stenoza simptomi

Simptomi spinalne stenoze zavise od njenog položaja u kičmenom stubu i od toga koji su nervi pod pritiskom. Za razliku od išijasa, gde je bol stalan i povezan s jednim uklještenim nervom, kod spinalne stenoze tegobe se obično ublažavaju kada se prekinu aktivnosti i osoba se odmori.

Pacijentima sa stenozom često prijaju položaji kao što su sedenje, saginjanje ili savijanje kičme unapred, jer tada dolazi do blagog otvaranja spinalnog kanala i povećanja prostora oko nervnih struktura, što smanjuje pritisak na nerve i donosi olakšanje.

Kod cervikalne stenoze javlja se:

Utrnulost, peckanje u ruci ili nozi
Slabost u ruci ili nozi
Usporeni refleksi
Bol u rukama i nogama
Problemi sa hodanjem i držanjem balansa
Bol u vratu
U težim slučajevima otežana funkcija creva i bešike

Kod lumbalne stenoze simptomi su sledeći:

Utrnulost, peckanje u nozi
Slabost u nozi
Bolovi, grčevi u nogama kod dugog stajanja ili hodanja
Bol u leđima

Pojava simptoma je postepena i javljaju se polako vremenom, kada njihov intenzitet raste.

Dijagnoza spinalne stenoze

Na početku pregleda da bi se postavila dijagnoza radi se anamneza kada lekar pita pacijenta o tome kada se pojavljuju simptomi i kakav intenzitet imaju, slede pitanja o istoriji bolesti i radi se fizički pregled. Da bi se dodatno utvrdila ili potvrdila dijagnoza, lekar može da zahteva da se uradi neko od snimanja kičme:

Rendgen kičme
Magnetna rezonanca
CT snimanje
EMG – elektromijelografija – kod sumnje na oštećennje nerava

Normalna širina spinalnog kanala

Normalna širina spinalnog kanala zavisi od nivoa kičme (vratna, grudna, lumbalna regija), ali postoje opšti orijentiri koji se koriste u medicinskoj dijagnostici.

Lumbalna kičma (donji deo leđa):

Normalno: 15–17 mm
Relativna stenoza: oko 10–12 mm
Apsolutna stenoza: <10 mm
Kritična stenoza: često <7 mm, s ozbiljnim neurološkim simptomima

Vratna stenoza (cervikalna):

Normalno: oko 13–17 mm
Stenoza: ako je širina <13 mm, smatra se suženjem

Lečenje stenoze spinalnog kanala

Nakon postavljanja dijagnoze, prvi cilj lečenja je ublažavanje bola. Kada se bol stavi pod kontrolu, sledeći korak je obnavljanje funkcionalnosti i pokretljivosti kičmenog stuba.

Uobičajeni tretmani kod spinalne stenoze su:

Konzervativno lečenje

Fizikalna terapija:

Masaža
Elektroterapija
Kineziterapija
Shockwave terapija

Lekovi za spinalnu stenozu:

Lekovi protiv bolova i upale – lekovi za bolove iz grupe nesteroidnih antiinflamatornih lekova (kao što su ibuprofen i naproksen)
Injekcije kortikosteroida – nervni koreni mogu postati upaljeni i otečeni na mestima gde su pod pritiskom. Injekcije kortikosteroida u to područje ne uklanjaju stenozu, ali mogu smanjiti upalu i ublažiti bol. Međutim, one ne deluju kod svih pacijenata, a često ponavljanje može oslabiti kosti i vezivna tkiva, pa se daju ograničen broj puta godišnje.
Antidepresivi – triciklični antidepresivi tokom noći (amitriptilin) olakšavaju hronični bol
Lekovi protiv napada – gabapentin i pregabalin, koriste se za smanjenje bolova izazvanih oštećenim nervima
Opioidi – lekovi koji sadrže kodin, kao što su oksikodon i hidrokodon, mogu biti korisni za kratkotrajno olakšanje bola

Hirurško lečenje - radi se kada simptomi postaju ozbiljni i ne reaguju na ostalu dosadašnju terapiju

Laminektomija – uklanjanje zadnjeg dela (laminu) zahvaćenog pršljena, time se smanjuje pritisak na nerve stvaranjem više prostora oko njih
Laminotomija – uklanja samo deo lamine, obično praveći rupu, dovoljno veliku za oslobađanje od pritiska na određenom mestu
Laminoplastika – izvodi samo na pršljenovima vrata (cervikalnoj kičmi). Otvara se prostor unutar kičmenog kanala stvaranjem „šarke“ na lamini.
Minimalno invazivna hirurgija– ovim pristupom se uz pomoć minimalne operacije, uklanja kost ili lamina, na način koji smanjuje štetu na obližnjem zdravom tkivu
Spinalna fuzija – spajanje pršljenova kako bi se stabilizovala kičma.

Alternativna medicina i kućno lečenje

Alternativne metode lečenje se sastoji od:

Masaže
Kiropraktike
Akupunkture
Primena dekompresionih pojaseva – pojas se naduvava i time se smanjuje pritisak na lumbalni deo leđa i oslobađaju bol
Primena vrućih i hladnih obloga
Vežbanje
Hodanje sa štapom i šetalicom